Alkaloids

คำว่า alkaloid นั้นมาจากภาษาอารบิค al-qali ซึ่งเป็นชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง แต่เดิมนั้น คำจำกัดความของ alkaloid คือสารจากพืชที่มีคุณสมบัติในทางการแพทย์ และมีธาตุ nitrogen เป็นส่วนประกอบ ต่อมาเมื่อมีการศึกษากันมากขึ้นจึงพบว่า alkaloids นั้นไม่ได้มีเฉพาะในพืชเท่านั้น สัตว์บางชนิดผลิตสารประเภทนี้ได้เช่นกัน อีกทั้ง alkaloid บางตัวยังไม่ได้มีผลใด ๆ ต่อมนุษย์และสัตว์เลย
มนุษย์ได้มีการใช้สารประเภท alkaloids นี้ในด้านต่างๆมานานนับหลายพันปีทีเดียว คนสมัยโบราณรู้จักการนำสารสกัดจากพืชชนิดต่างๆมาเป็นยาสมุนไพรในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ นอกจากนี้แล้ว สาร alkaloids บางตัวยังถูกนำมาใช้เป็นสารพิษเพื่อการต่างๆอีกด้วย Socrates (โซเครติส) นักปรัชญาชาวกรีกที่ผู้คนรู้จักกันอย่างดีก็ถูกประหารชีวิตด้วยการให้ดื่มสารสกัดจากต้น hemlock ที่มีสาร alkaloids ประเภทหนึ่งที่เรียกว่า coiine เป็นส่วนประกอบอยู่ ฝิ่นเป็นพืชที่มนุษย์โลกรู้จักกันเป็นอย่างดี คนสมัยโบราณนำฝิ่นมาใช้เป็นยา alkaloid ที่เป็นส่วนประกอบที่สำคัญของฝิ่นก็คือ morphine (มอร์ฟีน) ซึ่งชื่อ morphine นั้นมาจาก Morpheus ซึ่งเป็นเทพเจ้าแห่งความฝันและจินตนาการตามตำนานกรีก ในปัจจุบันก็ยังมีการใช้สารสกัดจากพืชสมุนไพรที่มี alkaloid เป็นส่วนประกอบกันอย่างแพร่หลายในเชิงการแพทย์ สาร codeine ที่สกัดจากฝิ่นก็มีผลในการระงับการไอ และ เป็นยาแก้ปวด
นอกจาก alkaloids จะมีคุณประโยชน์ในทางการแพทย์แล้ว มันยังเคยส่งผลกระทบในทางการเมืองระดับประเทศมาแล้วในอดีต เช่น สงครามฝิ่นระหว่างจีนและอังกฤษ อีกทั้งอนุพันธุ์ของสาร alkaloids บางตัวยังเป็นยาเสพติดอีกด้วย ตัวอย่างได้แก่ heroin (เฮโรอีน) ซึ่งเป็นอนุพันธุ์ของ morphine และ cocaine (โคเคน) ซึ่งเป็นสารสกัดจากต้น coca
ตัวอย่างสาร alkaloids ที่สำคัญๆ ( คลิกที่ชื่อสาร เพื่อดูโครงสร้างทางเคมี ) |
Atropine สกัดได้จากพืช Hyoscyamus niger คุณสมบัติใช้เป็นยาแก้อาการที่เกิดจากแก๊สพิษ ที่มีผลต่อระบบประสาท
Caffeine สกัดได้จากพืช Coffea arabica คุณสมบัติ มีผลในการกระตุ้นระบบประสาท
Cocaine สกัดได้จากพืช Erythroxylon coca คุณสมบัติ สามารถใช้เป็นยาสลบได้ มีผลในเชิงกระตุ้นระบบประสาทอย่างแรง เป็นยาเสพติด
Codeine สกัดได้จากพืชPapaver somniferum คุณสมบัติ มีผลในทางแก้ปวดและแก้ไอสามารถเสพติดได้ แต่มีผลในเชิงยาเสพติดน้อยกว่าเฮโรอีน และมอร์ฟีน
Coiine สกัดได้จากพืช Conium maculatum คุณสมบัติ เป็นพิษอย่างรุนแรง ทำลายระบบประสาท เป็นสารที่ใช้ประหารชีวิต Socrates
Heroin สกัดได้จากพืช Papaver somniferum คุณสมบัติ เป็นอนุพันธุ์ของมอร์ฟีน เป็นยาเสพติดที่มีฤทธิ์สูง
Morphine สกัดได้จากพืช Papaver somniferum คุณสมบัติ มีผลระงับอาการปวดได้อย่างเฉียบขาด แต่ก็มีผลในเชิงเสพติดเช่นกัน
Nicotine สกัดได้จากพืช Nicotina tabacum คุณสมบัติ เป็นพิษต่อระบบหายใจ เป็นยาฆ่าแมลง และเป็นสารเสพติดในบุหรี่
Quinine สกัดได้จากพืช Cinchona officinalis คุณสมบัติ มีผลในเชิงรักษาและป้องกันโรคมาลาเรีย
ข้อมูลประกอบจาก วิชาการ.คอม, www.caremine.com
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
Tags: Alkaloid, Atropine, Caffeine, Cocaine, Codeine, Coiine, Heroin, Morphine, Nicotine, nitrogen, Quinine
Popularity: 1%http://www.caremine.com/?p=834

ร่วมแสดงความคิดเห็นกันนะ!